 |
Hakkâri ili, Türkiye
Cumhuriyeti'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer
alan bir ildir. Yüzölçümü 7121 km² olan bir
ildir. 2006 yılı nüfus sayımına göre nüfusu
236.581 kişidir.
Doğusunda İran ve güneyinde Irak ile komşu olan
Hakkari'nin batısında Şırnak, kuzeyinde ise Van
illeri vardır. Hakkari'nin dört ilçesi
bulunmaktadır:
Hakkâri
Yüksekova
Şemdinli
Çukurca |
|
En yüksek noktası 4150
metreye ulaşan Cilo Dağları, Hakkari'dedir.
Sırasıyla Hurri ve Urartu Krallıkları'nın
parçası olan Hakkari, Pers Krallığı'nın
egemenliğinden sonra Arap egemenliğine
geçmiştir. Daha sonra Selçuklular'ın kontrolüne
giren kent, 1536 yılında Osmanlı İmparatorluğu
topraklarına katılmıştır.
Coğrafi konumu sayesinde pek çok millete ev
sahipliği yapan Hakkari 1662 tarihinde Katolik
mezhebini benimsemeyen Asuriler Diyarbakır
metropoliti XIII Mar Şimun Denha önderliğinde
yeniden örgütlenerek Hakkari'nin Kodşanis/Koçanis
(halen Konak) köyünü patriklik merkezi olarak
benimsemişlerdir. Nasturi patrikleri 1918 yılına
kadar bu köyde ikamet etmişlerdir. 19. yüzyıl
ortalarına dek Hakkari nüfusunun yaklaşık
yarısını oluşturan Nasturiler, 1843 ve 1846'da
Cizre Emiri Bedirhan Bey ile Hakkari Emiri
Nurullah Bey'in düzenlediği iki saldırıda önemli
ölçüde zayiat vermişlerdir. 1915-18 döneminde
Kürt aşiretleri ile çatışan Hakkari Nasturileri
önce İran'da Urmiye yöresine ve daha sonra
İngiliz yönetimine giren Irak'a iltica etmişler,
1924'te topluca geri dönmeye teşebbüs etmişlerse
de 12-28 Eylül 1924 tarihleri arasında yürütülen
Şemdinli Harekâtı ile tenkil edilerek geri
püskürtülmüşlerdir.
Geçim kaynaklarının başında hayvancılık ve sınır
ticareti gelen Hakkari'de hayvancılığın terör,
sınır ticaretininse Irak savaşı nedeniyle darbe
yemesi nedeniyle işsizlik çok yüksek düzeydedir. |