ARDAHAN EVDEN EVE NAKLİYAT

Ardahan ilinin etnik nüfusunun %60 civarını çeşitli Türk boyları oluşturur.Yerli Türkler(Ahıska kökenli sunni Türkler-kıpçak kökenliler, 1200'lü yıllarda hristiyanlıktan direk müslümanlığa geçmişlerdir. Yerli Türkler'in ana vatanı Ahıska Şavşat Ardahan üçgeni arasında kalan bölgedir.)Posof'un tamamında(Posof'ta yerli Türk halinde asimile olmuş yüzde 5 civarında Lezgi, Gürcü ve Laz da mevcuttur. Ayrıca Posofun 3 köyü kısmen Kars'ın Kağızman vilayetinden göçmüş Kürtlerden oluşmuştur. Ana dilleri Türkçe olan Kürtlerdir.) ve Hanak'ın büyük bölümünde ve başta merkez ilçe olmak üzere Göle'de ve kısmen Çıldırda bulunur.

Terekeme/Karapapak Türkleri ve caferi Azeriler(az sayıda), Çıldır ilçesinde çoğunlukta olmakla birlikte Ardahan(merkez), Hanak ve Göle de de bulunurlar.

Göle'de 2'si Türkmen-alevisi 1'i Kürt-alevisi ve diğeri de Zaza alevisi olan 4 köy vardır. Bu Zaza köyü Ardahan'daki tek Zaza köyüdür.Damal ilçesinin tamamı (İkizdere köyü sunni Türk) Türkmen(Dadali Türkmenleri) alevisidir.

Ardahan'da Kürtlerin çoğunluk olduğu tek ilçe Göle'dir.(%60)Göle'yle birlikte merkezin Hasköy bölgesindeki köyleri de Kürttür.İl genelinde 120 binlik nüfusta Kürt nufusu 30 bin civarındadır.Genel nüfusun yaklaşık %30'ü Kürttür.

Ayrıca merkezde çingene(yerel dilde muturuf) nüfusu da bulunur.

Bilimsel verilerde ve devlet arşivlerinde sabit olmakla birlikte:

Ardahan'ın yerli Türk nüfusu Ahıska'dan göçen ailelerden ve Hanak'ın bazı kesimlerin de de Erivan'dan göçen Azeri nüfusu ile Ahıska Türkleri'nin karşımından oluşmuştur. Yörede yerli Türkler arasında kısmi dil farklılıkları da bundan kaynaklanmaktadır.Ardahan'ın asıl yerlileri yerli Türkler(büyük çoğunluk) ve Dadali Türkmenleridir.Diğer Türk boyları ve Kürtler nispeten başka bölgelerden göçmüş halklardır.

Ardahan'daki Kürt nüfusunun büyük bölümü Urfa ve Diyarbakır bölgesinden 19.yy'ın 1. ve 2. yarısında göç etmiş Kürt aşiretlerinden oluşmuştur. Ayrıca yer yer Kağızman ve Digor bölgesinden buralara yerleşen Kürt köylerine de rastlanmaktadır.

Ardahan'da Hanak'taki ve Damal'ın bazı köylerindeki Alevi köylerinin Türkler'in ilk Anadolu kalıntısı olduğu varsayılmaktadır.(Türkoloji araştırmalarında incelenebilinir:Dadali Türkmenleri)Bu bölgede yaşayan yerel Türkmen-Alevileri dışında Maraş ve Sivas'tan göçen Alevi aileler de mevcuttur.